Nederland Kampeerland

De zomervakantie is alweer bijna aangebroken. Tijd om de rugzakken in te pakken en op stap te gaan met de tent. Zelfs met vijfsterrenhotels binnen handbereik blijft het koken op een enkel pitje en slapen onder de sterrenhemel enorm populair. Ruim een op de vijf Nederlanders kiest er ook dit jaar weer voor kamperen. Wanneer is kampeertraditie eigenlijk ontstaan?

De uitvinding van het kamperen

De Engelse kleermaker Thomas Holding ontwerpt eind 19e eeuw de eerste kleine recreatietentjes. Het toerisme komt dan net op gang in Engeland, want de middenklasse heeft meer geld te besteden en kan dagjes op stap. Met hun koffertje op de fiets gebonden rijden ze van hotel naar hotel. Die hotels raken zo overspoeld met toeristen dat er een alternatief verzonnen moet worden. Daarmee is het startschot voor het kamperen gegeven. Je tentje mee op de fiets en lekker de natuur in, het is een rage die al snel in andere landen aanslaat. Zo ook in Nederland. Daar wordt in 1912 de Nederlandse Toeristen Kampeer Club opgericht, die vooral voor rijke jongemannen bedoeld is.

Lange tijd zijn kampeerders losbandige avonturiers. Officiële kampeerterreinen zijn er namelijk nog niet. Spontaan op reis gaan zit er daarom niet in, eerst is toestemming van de landeigenaar en de gemeente nodig. Toch wint kamperen steeds meer aan populariteit, ook onder de minder welgestelde burger. Haringen en tentdoeken domineren al snel menig zaterdagmiddag.

© Joen Hermans
Gjende, aan de oostkant van nationaal park Jotunheimen, Noorwegen

Van elitesport tot volkssport

Kamperen ontwikkelt zich tot een ware sport met bijpassend jargon en spelregels. Maar kampeerstijl en vaardigheden komen niet zomaar aanwaaien. Daarom richt de ANWB al in 1944 een mentorkorps van kampeerveteranen op, die de jongelingen onderwijzen over de kunst van het kamperen. ‘Bied de buurman aan te helpen met de tent op te zetten, zorg dat bij zijn vertrek een kopje koffie klaarstaat…’ Ook kamperen heeft zo haar eigen etiquette. Een met goed gevolg voltooide cursus levert een kampeerpaspoort op, en daarmee het recht om op speciale plekken in de natuur te staan.

Als de V&D in de jaren ’50 besluit goedkope tentjes te verkopen is er geen houden meer aan: kamperen wordt mainstream. Al snel volgen ook bungalowtenten en caravans. De ‘echte’ kampeerder kijkt met afkeuring naar de ontwikkeling. Kamperen, vinden zij, hoort juist zonder luxe en poespas te zijn. Maar in de jaren ’60 en ’70 schaft de ANWB haar opvoedcursus af. Kamperen is een echte volkssport geworden. En dat er dan af een toe een scheerlijn verkeerd staat, ach, dat neemt men op de koop toe.

Wil je meer weten over de geschiedenis van het kamperen? Kijk dan nu naar de speciale kampeeraflevering van Andere Tijden op Geschiedenis24.

Advertisements