Een zelfgemaakt leven

Sanne Bloem, creatieve duizendpoot, staat aan het roer van de Zelfgemaakte Markt. Op de Kersteditie van de markt vertelt ze hoe je van ‘leuke dingen doen’ je werk kan maken en wat voor moeilijke keuzes dat oplevert.

Sanne Bloem staat de pers te woord op de Zelfgemaakte Markt.
Foto: Gijs van den Beucken

Voor de buitenstaander lijkt Sanne het onmogelijke te hebben bereikt; alleen maar leuke dingen doen voor je werk. Daar ging een heel proces aan vooraf, legt Sanne uit: ‘Na mijn studie Nederlands kon ik als secretaresse bij de Universiteit Utrecht aan de slag. Ik vond het ontzettend saai, vreselijk werk. Na vijf maanden besefte ik dat ik het werk niet langer kon doen, en ik wist: als ik geen ontslag neem, dan ga ik ook niet op zoek naar iets anders. Ik heb toen heel veel mazzel gehad: een vriendin vroeg of ik wilde helpen met de productie van een kleine documentaire. Een dagje iets op de set doen, kabels dragen, mensen bellen… dat kan ik vast wel, dacht ik nog! Bleek ik verantwoordelijk te zijn voor al het regelwerk.’

‘Het samenwerken met de regisseur veranderde mijn leven, dankzij hem leerde ik wat ik wel en niet wilde doen. Na anderhalf jaar was het tijd om mijn eigen dingen te doen; het budget was op, ik was kei arm en die documentaire was nog lang niet af. Juist omdat ik weinig geld had werd ik heel creatief: ik werkte in de tuin van een woongemeenschap in ruil voor groenten, en ik kreeg een deel van het eten dat mijn vrienden al skippend uit de containers van supermarkten wisten te vissen. Rondkomen was geen groot probleem meer en ik verkeerde in de luxe positie dat ik niets hoefde te doen. In die periode bedacht ik het concept voor de Zelfgemaakte Markt. Wat me vooral trok was de gedachte achter het zelf maken: aandacht geven aan wat je doet, eet en maakt.’

De Zelfgemaakte Markt, die afgelopen zomer haar tweede seizoen draaide, is drukbezocht en blijft winnen aan populariteit. Ook in Den Bosch en op festivals is de markt steeds vaker te vinden. Maar hoe organiseer je succesvol een markt?

‘Willem Elsschot zei ooit: “Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren”. Je wilt iets doen, maar je weet niet hoe het moet, en dan overweeg je het al niet eens meer. Dat wilde ik doorbreken. Ik had geen idee wat er allemaal bij een markt kwam kijken: kramen huren, vergunning, financiële risico’s, verzekeringen. De eerste Zelfgemaakte Markt, de kerstmarkt van 2010, was heel succesvol, gezellig en af en toe totale chaos. De vergunning was pas zes weken van tevoren afgegeven, net toen ik eigenlijk op het punt stond het hele feest af te blazen. Ik had mijn vrienden gecharterd, mijn broer Giel trad op en deelnemers hadden de dag van tevoren nog gemaild dat ze mee wilden doen. Ik probeerde tevergeefs mijn eigen kraam met chocolademelk en zelfgemaakte Scheurkalender te runnen en ik werd per ongeluk geïnterviewd door iemand die niet wist dat ik de organisator was. Zo wilde ik het dus nooit meer doen. Organisatorisch steekt het daarom nu steeds beter in elkaar: een maand van tevoren selecteer ik de deelnemers, mijn moeder beheert mijn kraam en ik loop rond in mijn blauwe laarsjes om vragen te beantwoorden van voorbijgangers en de pers. De regie van de markt ligt bij mij; ik hou ervan alle touwtjes in handen te hebben.’

Niet al Sanne’s ideëen veranderen in goud. Onze, Sanne’s creatieve winkel en werkplaats in hartje Utrecht, is afgelopen zomer een stille dood gestorven. Hoe gaat ze om met tegenslag? ‘Onze begon ik vorig jaar samen met een vriendin, het zou een winkel worden waar iedere maand een andere verkoper huist met een werkplaats om aan creatieve projecten te werken. Maar de eigenaar van het pand dacht daar niet hetzelfde over en toen wilde de vriendin niet verder. Onze heb ik op moeten geven, in mijn eentje lukte het niet. Tegenslagen, zoals met Onze, trek ik slecht. Dan moet ik echt met vrienden praten om uit te vogelen wat er mis is gegaan, ik heb geen collega’s waarmee ik dat kan bespreken. Na zo’n teleurstelling weet ik dat er wel weer iets nieuws komt, maar ik moet wel opkrabbelen. Ik probeer nu steeds kritischer te zijn over wat ik doe, eerst dus broeden in plaats van gelijk spontaan uitvoeren.’

En daar zit ‘m de crux. Bij een zelfgemaakt leven horen ook een grote verantwoordelijkheid en veel keuzes. Hoe gaat Sanne daar mee om? ‘Ik kies ervoor om alleen maar dingen te doen die ik leuk vind, maar dat is niet makkelijk. Ik ben 29 jaar, veel van mijn vrienden gaan steeds meer verdienen en krijgen belangrijke banen bij multinationals. Soms raak ik een beetje in paniek: had ik dat niet ook moeten doen? Maar ik weet dat ik dan niet gelukkig zou zijn. Ooit wil ik wel een zelfgemaakte winkel, in een busje bekleed met zelfgebreide lapjes waarmee ik naar festivals kan gaan en mijn zelfgemaakte producten kan verkopen. Ik zie mezelf al voor die bus zitten breien, en iedereen mag dan meedoen. En ik wil graag een eigen huis, zonder huisgenoten, met een werkkamer voor al mijn rotzooi en een tuintje met een geit.’

‘Ik werk zodat ik kan eten, niet voor het geld. Het is veel investeren, veel lijntjes uitzetten en maar hopen dat het iets oplevert. Ik ben nu drie jaar voor mezelf bezig, en weet inmiddels dat niet alles lukt. Maar dit is iets wat ik gewoon moet doen.’

Sanne Bloem (1983) is organisator van de Zelfgemaakte Markt, een creatieve markt en platform voor kunstenaars, knutselaars, designers en creatievelingen. De markt is ‘s zomers iedere maand op de Mariaplaats in Utrecht te vinden, en verschijnt ook in Den Bosch, bij festivals en tijdens de kerst. Bloem, afgestudeerd Neerlandica, runt een tijdschriftenservice, geeft een zelfgemaakte Scheurkalender uit, produceert videoclips en heeft een passie voor organiseren en leuke dingen doen.

Advertisements