Niemand leest de krant van Rob Wijnberg

Het gedwongen vertrek van Rob Wijnberg, nu ook als columnist, is een groot verlies voor nrc.next. Met hoofdredacteur Wijnberg was de krant koploper in de strijd voor het behoud van kwaliteitsjournalistiek. Nu stevent de Next recht af op de eenheidsworst die het Nederlandse medialandschap is. Dag journalistieke integriteit en hallo commercie.

Eigenwijs en eigenzinnig: Wijnberg was de opruiende Benjamin van de krantenwereld. Als hoofdredacteur van nrc.next gaf hij de krant op innovatieve wijze vorm. Wijnberg wist wat de krantenwereld nodig had, en vooral ook wat niet. Op Prinsjesdag prijkte daarom een verhaal over asielzoekers de cover van de Next, niet het verplichte rondje stoffige financiële feiten. En dat ging de grote bazen van het NRC een stap te ver: exit Wijnberg. Een onvrijwillig vertrek, en deze week kwam daar bovenop dat Wijnberg ook als columnist stopt bij beide kranten onder het NRC-vaandel.

De Next zou een nieuwe koers gaan varen. ‘Newsier’ en ‘meer weten in minder tijd’, motto’s van Peter Vandermeersch, hoofdredacteur van grote broer NRC Handelsblad.Weg van dwars en eigenzinnig, en richting conservatisme. Nrc.next is helemaal beroofd van een hoofdredacteur en blijft achter met een miezerige ‘nieuwsmanager’. Dat zijn tekenen van vereenheidsworsting; alle kwaliteitskranten zitten in een vicieuze cirkel van na-aperij. De ‘nieuwe’ koers van nrc.next is er in werkelijkheid één die de andere kranten allang varen: snelle nieuwsfeitjes en hippe opmaak in de hoop op hogere verkoopcijfers. Maar laten we eerlijk zijn. Voor de snelle nieuwsfix gebruiken we allemaal Nu.nl, geen kwaliteitskrant.

Het gaat slecht met de krantenwereld: kleinere oplages, afnemende interesse en aflatende investeringen dwingen menig krantenredactie tot inkrimpen. Komt nog eens bij dat het internet de functionaliteit van snelle nieuwsgaring gestolen heeft. De kranten liggen op sterven,vernieuwing en onderscheidenheid zijn onontbeerlijk om te overleven. Wijnberg wist wat nodig was: verdieping, discussie, verder kijken dan het ANP en extra’s die online niet te vinden zijn. Denk aan de Next.check, een bejubelde Wijnberg-inventie. Anders gezegd: kwaliteitsjournalistiek, niet het commerciële gepeupel waar krantenlezend Nederland al mee doodgegooid wordt.

In zijn boek Nietzsche en Kant lezen de krant zet Wijnberg zich sterk af tegen de kracht van de commercie: “vorm boven inhoud, intrige boven analyse en controverse boven debat”. Hij veracht kranten die alleen nog aandacht trekken met oppervlakkige controverse; een verloedering van journalistieke waarden.

Wijnberg is ook fel tegenstander van het perspectivisme dat Joris Luyendijk aanhangt. “De krant van Joris Luyendijk zou niemand lezen”, zegt hij spottend. Luyendijk pretendeert dat geen enkele journalist objectief is. Wijnberg bestempelt dat als een “nietzscheaans journalistiek zelfbeklag”. Juist die openheid over beperkingen zaagt de poten onder je eigen journalistieke stoel vandaan: je levert macht in, het publiek verliest vertrouwen en journalistiek wordt triviaal. De macht controleren en de vinger op de zere plek leggen zijn dan onmogelijk.

Dat levert een dilemma op voor iedere zichzelf respecterende krant: schrijfselen publiceren die veel aandacht en lezers trekken, of integriteit bewaken door alleen artikelen met onderbouwde nieuwswaarde te plaatsen. Inspelen op de commercie creëert onmacht in de journalistiek om inhoudelijke eisen te stellen. Dat deed Wijnberg niet. Hij koos ervoor tegen de commercie in te gaan, en subjectivisme toe te laten in de Next, zolang dat op een integere manier gebeurde.

Geert Mak merkt in de Groene Amsterdammer terecht op dat het kapitaal van de krant schuilt in de hoofden van de redactie. Beknot en betuttel je die redactie, en oefent de commercie inhoudelijk druk uit, dan treedt het verval in en trekt het talent weg. Wijnberg uit de journalistieke wereld schoppen is de eerste stap in het vervalproces van nrc.next, waarmee eenzijdigheid in de hand wordt gewerkt. Het ontslag van Wijnberg is niet alleen een verlies voor de nrc.nexten journalistiek Nederland, maar ook voor hemzelf. Wijnberg wil zich ontwikkelen als ‘journalistiek pionier’ met een ‘digitale krant van de toekomst’. Gezien de huidige online situatie, waarin genereren van inkomsten om werknemers te betalen een Herculestaak is, is het nog maar de vraag of hij daarin zal slagen.

Uniekheid wordt afgestraft en krantenlezend Nederland was, op z’n zachtst gezegd, not amused toen Wijnberg de laan uit gestuurd werd. Nrc.next heeft haar eigenzinnigheid ingeruild voor pure commercie en dat gaat recht tegen goede journalistiek in. Juist door mee te gaan in trends werkt de Next naar haar eigen ondergang toe. Niemand leest de perspectivistische krant van Joris Luyendijk of de digitale krant van Rob Wijnberg. Wie leest er nog de nrc.next? 

Advertisements